Theo Quyết định số 2422/QĐ-BGDĐT ban hành Khung nội dung giáo dục Trí tuệ nhân tạo (AI) cho học sinh phổ thông, việc mã hóa năng lực và tích hợp nội dung AI vào môn Tin học được thực hiện theo cấu trúc và định hướng chuẩn hóa như sau:
1. Cấu trúc 4 Mạch kiến thức / Miền năng lực AI
Khung nội dung giáo dục AI được phát triển dựa trên 4 mạch nội dung cốt lõi (tương thích trực tiếp với các miền năng lực số của môn Tin học):
- Tư duy lấy con người làm trung tâm (Human-Centred Mindset): Nhận thức vai trò, tác động xã hội của AI; nâng cao năng lực kiểm soát, hợp tác cùng AI để phục vụ lợi ích con người.
- Đạo đức AI (Ethics of AI): Tính công bằng, bảo mật dữ liệu, bản quyền, liêm chính học thuật, phòng tránh định kiến/sai lệch thuật toán và nhận diện thông tin giả mạo do AI tạo ra (Deepfake/Fake news).
- Các kĩ thuật và ứng dụng AI (AI Techniques and Applications): Khai thác, sử dụng các công cụ AI tạo sinh (GenAI), nhận dạng giọng nói/hình ảnh, máy học (Machine Learning) để giải quyết bài toán và tạo ra sản phẩm số.
- Thiết kế hệ thống AI (AI System Design): Khám phá nguyên lý hoạt động, dữ liệu huấn luyện, mô hình thuật toán và xây dựng các ứng dụng tích hợp AI đơn giản (ở mức độ nâng cao/THPT).
2. Định hướng tích hợp AI theo từng cấp học trong môn Tin học
- Cấp Tiểu học (Lớp 3 – 5):
- Trọng tâm: Trải nghiệm trực quan, làm quen ban đầu.
- Tích hợp: Lồng ghép vào các chủ đề về Máy tính và em, Ứng dụng tin học (nhận diện trợ lý ảo, vẽ tranh/chơi trò chơi với AI đơn giản).
- Cấp THCS (Lớp 6 – 9):
- Trọng tâm: Sử dụng và làm chủ công cụ AI an toàn, có trách nhiệm.
- Tích hợp:
- Gắn với chủ đề Đạo đức, pháp luật và văn hóa trong môi trường số (bản quyền số, đạo đức sử dụng AI, xác minh dữ liệu AI).
- Gắn với chủ đề Ứng dụng Tin học (sử dụng AI hỗ trợ soạn thảo, chỉnh sửa ảnh/video, tóm tắt dữ liệu, xây dựng bài trình chiếu).
- Gắn với chủ đề Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính (khái niệm máy học cơ bản thông qua lập trình trực quan như Scratch kết hợp mô hình AI Teachable Machine).
- Cấp THPT (Lớp 10 – 12):
- Trọng tâm: Kiến tạo, phân tích và định hướng nghề nghiệp.
- Tích hợp: Gắn vào các chuyên đề học tập lựa chọn (Khoa học máy tính / Tin học ứng dụng), thực hiện các dự án lập trình mô hình AI, ứng dụng khoa học dữ liệu và hướng nghiệp ngành công nghệ cao.
3. Cách mã hóa và đưa vào Kế hoạch giáo dục (KHGD / Giáo án môn Tin học)
Khi tích hợp nội dung AI vào Kế hoạch dạy học theo Công văn 5512 (Phụ lục I và Phụ lục III), các Yêu cầu cần đạt về AI được ánh xạ vào cột Năng lực số kết hợp các tiêu chí cụ thể:
- Mã hóa về Ứng dụng & Kỹ thuật AI: Ánh xạ vào Miền 3 (Sáng tạo nội dung số – 3.1, 3.2) và Miền 5 (Giải quyết vấn đề – 5.2, 5.3).
- Ví dụ:
3.1.TC2a/5.2.TC2b: Sử dụng công cụ AI tạo sinh để hỗ trợ phác thảo ý tưởng, sinh nội dung văn bản/hình ảnh minh họa cho bài học.
- Ví dụ:
- Mã hóa về Đạo đức & An toàn AI: Ánh xạ vào Miền 2 (Giao tiếp & hợp tác – 2.5), Miền 4 (An toàn – 4.1, 4.2) và Miền 3.3 (Bản quyền).
- Ví dụ:
2.5.TC2a/3.3.TC2a: Nhận biết tính bản quyền và trách nhiệm trích dẫn nguồn khi sử dụng sản phẩm tạo bởi trí tuệ nhân tạo.
- Ví dụ:
- Mã hóa về Đánh giá dữ liệu AI: Ánh xạ vào Miền 1 (Thông tin và dữ liệu – 1.2.TC2a).
- Ví dụ:
1.2.TC2a: Biết cách kiểm chứng độ chính xác và tính tin cậy của thông tin do chatbot/AI phản hồi trước khi sử dụng.
- Ví dụ:
4. Hình thức triển khai thực tế
- Thời lượng linh hoạt: Tích hợp lồng ghép vào các bài học chính khóa môn Tin học hiện hành hoặc tổ chức theo hình thức dự án/chuyên đề học tập, hoạt động trải nghiệm/STEM (đảm bảo không gây quá tải chương trình).
- Đánh giá: Không đặt thêm bài kiểm tra/đầu điểm riêng biệt; đánh giá sự tiến bộ của học sinh qua sản phẩm học tập số, bài thực hành dự án và thái độ sử dụng công nghệ an toàn.
