Trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đặc biệt là quá trình chuyển đổi số và triển khai Chương trình GDPT mới, vai trò của người giáo viên đang có nhiều thay đổi sâu sắc. Giáo viên không chỉ là người truyền đạt tri thức mà còn là người thiết kế hoạt động học tập, người dẫn dắt và đồng hành cùng học sinh. Điều này đòi hỏi giáo viên phải không ngừng hoàn thiện nhiều nhóm kỹ năng quan trọng.
🎓 Kỹ năng chuyên môn và sư phạm hiện đại
Năng lực chuyên môn vẫn là nền tảng cốt lõi của nghề dạy học. Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, giáo viên cần vận dụng kiến thức môn học theo hướng phát triển năng lực và phẩm chất người học, thay vì dạy học thuần túy theo nội dung.
Bên cạnh đó, giáo viên cần thành thạo các phương pháp dạy học tích cực như dạy học dự án, dạy học giải quyết vấn đề, STEM/STEAM, học tập trải nghiệm. Việc đổi mới kiểm tra, đánh giá theo hướng đánh giá thường xuyên, đánh giá bằng nhận xét, hồ sơ học tập giúp phản ánh đúng sự tiến bộ của học sinh và thúc đẩy động cơ học tập.
💻 Kỹ năng công nghệ và chuyển đổi số
Chuyển đổi số giáo dục đặt ra yêu cầu giáo viên phải làm chủ công nghệ, coi công nghệ là công cụ hỗ trợ đắc lực cho dạy học. Giáo viên cần sử dụng hiệu quả các nền tảng quản lý học tập (LMS), phần mềm trình chiếu, công cụ thiết kế bài giảng số, học liệu điện tử.
Đặc biệt, việc khai thác trí tuệ nhân tạo (AI) trong soạn giảng, tạo câu hỏi, cá nhân hóa hoạt động học tập đang trở thành xu hướng tất yếu. Song song với đó, giáo viên cần chú trọng an toàn số, đạo đức số và bản quyền, giúp học sinh hình thành thói quen sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm.
🗣️ Kỹ năng giao tiếp và quản lý lớp học
Giao tiếp sư phạm tích cực là chìa khóa xây dựng môi trường học tập thân thiện. Giáo viên cần biết lắng nghe, khích lệ, tôn trọng sự khác biệt của học sinh, từ đó tạo động lực học tập bền vững.
Trong quản lý lớp học, thay vì áp đặt kỷ luật cứng nhắc, giáo viên cần hướng tới kỷ luật tích cực, linh hoạt xử lý các tình huống sư phạm phát sinh, đặc biệt trong các lớp học đa dạng về năng lực và nhu cầu của người học.
🤝 Kỹ năng tư vấn, hỗ trợ và đồng hành cùng học sinh
Học sinh ngày nay phải đối mặt với nhiều áp lực về học tập, tâm lý và định hướng nghề nghiệp. Vì vậy, giáo viên cần có kỹ năng hiểu tâm lý lứa tuổi, phát hiện sớm những khó khăn của học sinh để kịp thời hỗ trợ.
Ngoài ra, giáo viên còn đóng vai trò quan trọng trong tư vấn, hướng nghiệp, giúp học sinh nhận diện năng lực bản thân và lựa chọn con đường phù hợp. Việc phối hợp chặt chẽ với phụ huynh cũng góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện.
📚 Kỹ năng tự học và phát triển nghề nghiệp
Trong một xã hội tri thức luôn biến đổi, giáo viên buộc phải trở thành người học suốt đời. Tự học, tự bồi dưỡng chuyên môn, cập nhật phương pháp và công nghệ mới là yêu cầu tất yếu.
Bên cạnh đó, giáo viên cần tham gia nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng, chia sẻ kinh nghiệm, hợp tác chuyên môn trong tổ nhóm và cộng đồng nghề nghiệp để không ngừng nâng cao chất lượng dạy học.
🌱 Kỹ năng mềm và phẩm chất nghề nghiệp
Ngoài năng lực chuyên môn, giáo viên cần có tư duy sáng tạo, khả năng thích ứng với thay đổi, đặc biệt trước những yêu cầu mới của ngành giáo dục.
Đạo đức nghề nghiệp, tinh thần trách nhiệm, lòng yêu nghề và khả năng quản lý áp lực công việc là những phẩm chất quan trọng giúp giáo viên giữ vững nhiệt huyết và phát triển bền vững trong nghề.
⭐ Kết luận
Có thể khẳng định rằng, giáo viên trong giai đoạn hiện nay không chỉ là người dạy học mà còn là người thiết kế trải nghiệm, người truyền cảm hứng và người đồng hành cùng học sinh. Việc không ngừng rèn luyện và phát triển các kỹ năng cần thiết chính là chìa khóa để nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng yêu cầu của thời đại mới./.
