Sau thành công của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV vào tháng 1/2026, Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử. Với thông điệp xuyên suốt về một “Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”, Chính phủ đã xác lập những mục tiêu kinh tế đầy tham vọng, thu hút sự chú ý đặc biệt từ giới quan sát và các nhà đầu tư quốc tế.
1. Khát vọng tăng trưởng hai con số
Điểm nhấn quan trọng nhất trong chiến lược kinh tế giai đoạn 2026–2030 là mục tiêu tăng trưởng GDP ở mức hai con số (trên 10%/năm). Đây được coi là một mục tiêu “vô tiền khoáng hậu” trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn còn nhiều biến động.
Theo chuyên gia kinh tế trưởng của VinaCapital, Mike Kokalari, mục tiêu này dù cực kỳ thách thức nhưng có cơ sở dựa trên mô hình phát triển Đông Á mà Việt Nam đang theo đuổi. Việc đạt mức tăng trưởng GDP 8,02% vào năm 2025 đã tạo ra bàn đạp vững chắc để các tổ chức quốc tế đưa ra những dự báo lạc quan cho năm 2026:
- AMRO (ASEAN+3): Dự báo đạt 7,6%, mức cao nhất khu vực.
- UOB (Singapore): Dự báo 7,5% nhờ sự hồi phục của tiêu dùng nội địa.
- Standard Chartered: Dự báo 7,2%, đánh giá cao vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
2. Hạ tầng và FDI: Hai “động cơ” chính cho sự bứt phá
Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng, Việt Nam đang tập trung vào hai mũi nhọn: đầu tư công và thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).
- Đầu tư công: Chính phủ đã nâng mức chi tiêu cho hạ tầng từ 5-6% lên 10% GDP. Các siêu dự án như Sân bay quốc tế Long Thành đang được đẩy nhanh tiến độ, với kỳ vọng trở thành trung tâm trung chuyển lớn hơn cả London Heathrow, công suất lên tới 100-125 triệu hành khách/năm.
- Dòng vốn FDI: Việt Nam hiện là một trong những quốc gia thu hút FDI mạnh mẽ nhất với tỷ lệ đạt từ 5-9% GDP, cao hơn cả thời kỳ đỉnh cao của Trung Quốc. Các lĩnh vực như chip bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành “thỏi nam châm” mới, tận dụng thế mạnh về toán học và kỹ năng lập trình của nguồn nhân lực trẻ.
3. “Cửa sổ cơ hội” 10 năm và thách thức năng suất
Dù triển vọng rất tươi sáng, các chuyên gia cũng cảnh báo về một “cửa sổ cơ hội” chỉ còn kéo dài khoảng 10 năm trước khi lợi thế nhân khẩu học vàng bắt đầu suy giảm.
Để không rơi vào “bẫy thu nhập trung bình”, Việt Nam cần giải quyết triệt để hai “điểm nghẽn” lớn:
- Năng suất lao động: Chỉ số năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) cần được cải thiện mạnh mẽ từ mức gần bằng 0 hiện nay lên mức 3-4%.
- Chi phí Logistics: Hiện chiếm tới 17% GDP, mức phí này đang gây áp lực lớn lên tính cạnh tranh của hàng hóa. Việc số hóa và hoàn thiện hạ tầng giao thông trục Bắc – Nam là yêu cầu cấp thiết để giảm chi phí và tối ưu hóa vận tải.
Kết luận
Năm 2026 đánh dấu sự chuyển mình của Việt Nam từ một quốc gia thâm dụng lao động sang một nền kinh tế dựa trên công nghệ và tri thức. Với niềm tin từ cộng đồng quốc tế (Chỉ số BCI đạt đỉnh 80 điểm) và sự quyết liệt của bộ máy lãnh đạo mới, mục tiêu tăng trưởng 10% không chỉ là một con số, mà là biểu tượng cho quyết tâm đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045./.
